درمان خانگی بوی بد پا؛ ۱۵ روش قطعی و سریع

بوی بد پا که در اصطلاح پزشکی به آن بروموزیس گفته می شود یکی از مشکلات شایع و البته آزاردهنده است که می تواند اعتماد به نفس افراد را در موقعیت های اجتماعی به شدت تحت تاثیر قرار دهد. این عارضه به خودی خود یک بیماری خطرناک نیست اما نشان دهنده وجود شرایط خاصی در محیط پا، کفش یا بهداشت فردی است که نیاز به رسیدگی دارد. پاها دارای بیش از دویست و پنجاه هزار غده عرق هستند و روزانه می توانند تا نیم لیتر عرق تولید کنند. وقتی این عرق در محیط بسته کفش و جوراب محبوس می شود، شرایطی ایده آل برای رشد و تکثیر باکتری ها و قارچ ها فراهم می گردد. این میکروارگانیسم ها با تغذیه از عرق و سلول های مرده پوست، اسیدهایی تولید می کنند که بوی تند و نامطبوعی دارد. در این مقاله جامع و تخصصی، به بررسی دقیق علل علمی بوی بد پا، معرفی موثرترین درمان های خانگی و سنتی، روش های اصولی برای رفع بوی کفش و راهنمای انتخاب جوراب و کفش مناسب خواهیم پرداخت تا برای همیشه از شر این مشکل رها شوید. بسیاری از افراد تصور می کنند که عرق خود به خود دارای بو است، در حالی که عرق تازه و خارج شده از غدد اکرین تقریبا بدون بو و عمدتا از آب و نمک تشکیل شده است. بوی نامطبوع تنها زمانی تولید می شود که باکتری های ساکن روی سطح پوست شروع به تجزیه پروتئین ها و لیپیدهای موجود در عرق می کنند. بنابراین، هدف اصلی در تمام روش های درمانی، یا کاهش تولید عرق است و یا از بین بردن باکتری ها و حذف منبع غذایی آن ها.

کالبدشکافی علمی بوی بد پا؛ چرا پاها بو می گیرند؟

برای درک بهتر نحوه درمان، ابتدا باید بدانیم که چرا اساسا پاها دچار بوی نامطبوع می شوند. سطح پوست انسان به طور طبیعی میزبان میلیون ها باکتری و قارچ میکروسکوپی است که در شرایط عادی هیچ خطری برای سلامت ما ندارند. یکی از مهم ترین این باکتری ها، گونه ای به نام بریوباکتریوم است. این باکتری ها به شدت به محیط های گرم، تاریک و مرطوب علاقه دارند و کفش های بسته دقیقا همان شرایط را برای آن ها فراهم می کنند. وقتی پاها عرق می کنند، باکتری ها شروع به تغذیه از سلول های مرده پوست و چربی های ترشح شده می نمایند.

در طی این فرایند هضم و تجزیه، باکتری ها ترکیبات گوگردی و اسیدهایی مانند اسید ایزووالریک تولید می کنند. اسید ایزووالریک دقیقا همان ماده شیمیایی است که بویی شبیه به پنیر مانده یا گوگرد به پاها می دهد. علاوه بر باکتری ها، قارچ های پوستی مانند تریکوفیتون که عامل اصلی بیماری پای ورزشکاران هستند نیز در محیط مرطوب کفش رشد کرده و با ایجاد عفونت های سطحی، بوی بسیار تند و زننده ای ایجاد می کنند. از طرف دیگر، تجمع سلول های مرده پوست در کف پا و لای انگشتان، منبع غذایی بی پایانی برای این میکروب ها فراهم می سازد. اگر این سلول ها به طور منظم لایه برداری نشوند، حتی با شستشوی ساده نیز بوی بد پا به طور کامل از بین نخواهد رفت.

۱۲ درمان خانگی قطعی و فوری برای رفع بوی بد پا

خوشبختانه آشپزخانه و طبیعت مملو از موادی هستند که خواص آنتی باکتریال، ضد قارچ و جاذب رطوبت دارند. در ادامه به بررسی تخصصی ۱۲ روش خانگی و اثبات شده برای درمان بوی بد پا می پردازیم.

۱. جوش شیرین؛ تنظیم کننده پی اچ و جاذب رطوبت

جوش شیرین یا بی کربنات سدیم یکی از در دسترس ترین و موثرترین مواد برای خنثی کردن بوی بد است. این ماده خاصیت قلیایی دارد و می تواند پی اچ اسیدی پوست پا را خنثی کند. باکتری های مولد بو در محیط اسیدی به خوبی رشد می کنند و جوش شیرین با تغییر محیط، آن را برای تکثیر باکتری ها نامناسب می سازد. علاوه بر این، جوش شیرین یک جاذب فوق العاده برای رطوبت و بوهای محیطی است.

روش استفاده: دو قاشق غذاخوری جوش شیرین را در یک لگن کوچک حاوی آب گرم حل کنید. پاهای خود را به مدت ۲۰ دقیقه در این محلول قرار دهید و سپس با آب ولرم آبکشی کنید. همچنین می توانید هر شب یک قاشق چایخوری جوش شیرین را مستقیما داخل کفش های خود بپاشید تا در طول شب رطوبت و بوی بد را به خود جذب کند.

۲. سرکه سیب؛ دشمن سرسخت باکتری ها و قارچ ها

سرکه سیب حاوی اسید استیک است که خاصیت ضد باکتریایی و ضد قارچی بسیار قوی دارد. این ماده به راحتی می تواند دیواره سلولی باکتری ها و قارچ های پوستی را تخریب کرده و آن ها را از بین ببرد. همچنین سرکه سیب به تنظیم طبیعی پی اچ پوست کمک می کند و یک لایه محافظ اسیدی روی پوست ایجاد می نماید که مانع از نفوذ میکروب ها می شود.

روش استفاده: نصف فنجان سرکه سیب طبیعی را با نصف فنجان آب ولرم مخلوط کنید. یک تکه پنبه را به این محلول آغشته کرده و به تمام قسمت های پا، به ویژه لای انگشتان بمالید. اجازه دهید محلول روی پوست خشک شود و سپس آن را آبکشی کنید. تکرار این کار به مدت یک هفته نتایج شگفت انگیزی به همراه خواهد داشت.

۳. نمک اپسوم؛ سم زدایی و کاهش تعریق

نمک اپسوم که در واقع سولفات منیزیم است، از طریق فرایند اسمز رطوبت اضافی را از سطح پوست بیرون می کشد. این کار باعث می شود محیط برای رشد باکتری ها خشک و نامناسب شود. علاوه بر این، منیزیم موجود در نمک اپسوم از طریق پوست جذب شده و به آرامش عضلات خسته پا و کاهش استرس که یکی از عوامل تعریق عصبی است کمک می کند.

روش استفاده: نصف فنجان نمک اپسوم را در یک لگن آب گرم حل کنید. پاهای خود را به مدت ۲۰ تا ۳۰ دقیقه در آن ماساژ دهید. این روش نه تنها بوی بد را از بین می برد بلکه خستگی و دردهای عضلانی پا را نیز تسکین می دهد.

۴. چای سیاه؛ معجزه تانن ها در بستن منافذ عرق

چای سیاه حاوی ترکیباتی به نام تانن است. تانن ها خاصیت قابض دارند، به این معنی که می توانند بافت های پوست را منقبض کرده و منافذ غدد عرق را به طور موقت ببندند. این کار باعث کاهش قابل توجه تولید عرق در کف پا می شود. کمتر عرق کردن به معنای محیطی خشک تر و در نتیجه بوی کمتر است.

روش استفاده: دو عدد چای کیسه ای را در یک لیتر آب جوش به مدت ۱۵ دقیقه دم کنید. پس از خارج کردن چای کیسه ای، اجازه دهید محلول خنک شود. سپس پاهای خود را به مدت ۳۰ دقیقه در این چای قرار دهید. تکرار این کار به صورت روزانه تعریق پا را به شدت کاهش می دهد.

۵. نشاسته ذرت؛ پودر جادویی برای خشک نگه داشتن پا

نشاسته ذرت یک جایگزین ایمن و طبیعی برای پودرهای تالک است که برخی از آن ها ممکن است حاوی مواد شیمیایی مضر باشند. نشاسته ذرت به شدت رطوبت را جذب کرده و پاها را در طول روز خشک نگه می دارد. این ماده هیچ گونه حساسیتی ایجاد نمی کند و برای استفاده روزانه بسیار مناسب است.

روش استفاده: پس از حمام و خشک کردن کامل پاها، مقداری نشاسته ذرت را بین انگشتان و روی کف پاهای خود بپاشید. سپس جوراب های نخی خود را بپوشید. این کار باعث می شود در طول روز پاهای شما خشک و بدون بو باقی بماند.

۶. لایه برداری و سنگ پا؛ حذف منبع غذایی باکتری ها

همانطور که پیش تر اشاره شد، سلول های مرده پوست منبع اصلی غذایی باکتری های مولد بو هستند. کف پا به دلیل تحمل وزن بدن و اصطکاک مداوم، ضخیم ترین لایه شاخی پوست را دارد. اگر این لایه به طور منظم برداشته نشود، آب شده و در محیط مرطوب کفش به غذای باکتری ها تبدیل می گردد.

روش استفاده: هفته ای دو بار در حمام، زمانی که پوست پا نرم شده است، با استفاده از سنگ پا یا اسکراب های مخصوص، لایه های مرده کف و پاشنه پا را به آرامی لایه برداری کنید. پس از آن پاها را کاملا خشک کرده و مرطوب کننده بزنید.

۷. حنا؛ راهکار اصیل طب سنتی ایران

حنا در طب سنتی ایران به عنوان یک ماده خنک کننده و ضد عفونی کننده قوی شناخته می شود. ماده موثره حنا به نام لائوسون خاصیت ضد قارچی و ضد باکتریایی دارد و همچنین با ایجاد یک لایه محافظ روی پوست، از تعریق بیش از حد جلوگیری می کند. حنا به طور طبیعی رنگ پوست را کمی تغییر می دهد که نشان دهنده نفوذ آن به لایه های سطحی پوست است.

روش استفاده: پودر حنا را با مقداری آب ولرم یا آبلیمو مخلوط کنید تا به شکل خمیر درآید. خمیر را به کف پاها و لای انگشتان بمالید و پس از یک تا دو ساعت با آب ولرم بشویید.

۸. روغن درخت چای؛ آنتی بیوتیک طبیعی

روغن درخت چای یکی از قوی ترین اسانس های طبیعی با خواص ضد میکروبی گسترده است. این روغن می تواند طیف وسیعی از باکتری ها و قارچ های پوستی را از بین ببرد. به دلیل غلظت بالای این روغن، هرگز نباید به صورت خالص و مستقیم روی پوست استفاده شود.

روش استفاده: سه تا چهار قطره روغن درخت چای را با یک قاشق غذاخوری روغن حامل مانند روغن نارگیل یا روغن زیتون مخلوط کنید. هر شب پیش از خواب، این ترکیب را به کف پاها ماساژ دهید.

۹. آب لیمو ترش؛ لایه بردار اسیدی و خوشبو کننده

اسید سیتریک موجود در لیمو ترش خاصیت لایه برداری ملایمی دارد و به حل شدن سلول های مرده پوست کمک می کند. همچنین محیط اسیدی لیمو ترش برای باکتری ها غیرقابل تحمل است و بوی تازگی و تمیزی به پاها می بخشد.

روش استفاده: آب یک عدد لیمو ترش تازه را بگیرید و با نصف لیوان آب مخلوط کنید. پاهای خود را به مدت ۱۵ دقیقه در این محلول قرار دهید. اگر روی پای خود ترک یا زخم دارید، از این روش استفاده نکنید زیرا باعث سوزش شدید خواهد شد.

۱۰. جوشانده مریم گلی و رزماری؛ کنترل کننده غدد عرق

مریم گلی و رزماری گیاهانی هستند که حاوی ترکیبات قابض و ضد تعریق می باشند. عصاره این گیاهان می تواند فعالیت غدد عرق را کاهش داده و بوی مطبوعی به پوست ببخشد.

روش استفاده: یک مشت از برگ های خشک مریم گلی و رزماری را در یک لیتر آب جوش بریزید و اجازه دهید به مدت ۲۰ دقیقه دم بکشد. پس از خنک شدن، محلول را صاف کرده و به عنوان یک دهان شویه پا از آن استفاده کنید.

۱۱. زغال فعال؛ جذب کننده سموم و بوهای محیطی

زغال فعال دارای ساختاری متخلخل است که می تواند مولکول های بو و سموم را درون حفره های خود به دام بیندازد. این ماده بیشتر برای رفع بوی بد کفش کاربرد دارد اما می تواند در قالب ماسک پا نیز استفاده شود.

روش استفاده: کپسول های زغال فعال را باز کرده و پودر آن را با کمی آب مخلوط کنید تا خمیر شود. خمیر را به پاها بمالید و پس از ۲۰ دقیقه بشویید. برای کفش ها نیز می توانید کیسه های کوچک پارچه ای حاوی پودر زغال فعال را درون آن ها قرار دهید.

۱۲. بوریک اسید؛ راه حل نهایی برای عفونت های مقاوم

بوریک اسید یک ترکیب شیمیایی با خاصیت ضد قارچی و باکتریایی قوی است که در داروخانه ها به صورت پودر در دسترس می باشد. این ماده برای مواردی که بوی پا ناشی از عفونت های قارچی مقاوم است بسیار کارآمد عمل می کند.

روش استفاده: پودر بوریک اسید را مستقیما درون کفش های خود بپاشید. پیش از پوشیدن کفش، پودر اضافی را بتکانید. از تماس مستقیم این پودر با زخم های باز خودداری کنید.

راهنمای تخصصی رفع بوی بد کفش؛ میدان جنگ باکتری ها

کفش ها محیطی تاریک، گرم و مرطوب هستند که دقیقاً شرایط ایده آل برای کلونی های باکتریایی را فراهم می کنند. حتی اگر پاهای خود را کاملا تمیز نگه دارید، پوشیدن کفشی که آلوده به باکتری است، به سرعت بوی بد را به پاها منتقل خواهد کرد. برای ضدعفونی کردن و رفع بوی کفش ها باید از روش های زیر استفاده کنید:

• نور خورشید: اشعه فرابنفش خورشید یک ضدعفونی کننده طبیعی و قدرتمند است. کفش های خود را در روزهای آفتابی در فضای باز قرار دهید تا نور مستقیم خورشید به درون آن ها بتابد و باکتری ها را از بین ببرد.
• فریز کردن: باکتری ها در دماهای بسیار پایین از بین می روند یا غیرفعال می شوند. کفش های خود را در یک کیسه پلاستیکی زیپ دار قرار داده و به مدت ۲۴ ساعت در فریزر بگذارید. پس از خارج کردن، اجازه دهید در دمای محیط خشک شوند.
• تعویض کفی کفش: کفی های کفش بیشترین میزان عرق و سلول های مرده را جذب می کنند. تعویض دوره ای کفی ها با مدل های آنتی باکتریال و زغالی یکی از بهترین سرمایه گذاری ها برای حفظ بهداشت پا است.
• اسپری های نانو و الکل: استفاده از اسپری های ضدعفونی کننده حاوی الکل یا نانوذرات نقره پس از هر بار استفاده از کفش، می تواند جمعیت باکتری ها را به شدت کاهش دهد.

راهنمای خرید و انتخاب جوراب و کفش مناسب

انتخاب پوشش مناسب برای پا به اندازه شستشو اهمیت دارد. جوراب های ساخته شده از الیاف مصنوعی مانند پلی استر، نایلون و اکریلیک رطوبت را در خود حبس کرده و باعث ایجاد گلخانه ای کوچک در اطراف پا می شوند. در مقابل، الیاف طبیعی مانند پنبه خالص، بامبو و پشم مرینو خاصیت تنفس پذیری بالایی دارند و رطوبت را از سطح پوست دور می کنند. جوراب های بامبو به طور طبیعی دارای خواص ضد باکتریایی هستند و برای افراد دارای تعریق بالا بهترین گزینه محسوب می شوند.

در مورد کفش ها نیز باید به قانون چرخش کفش پایبند باشید. هرگز دو روز متوالی یک جفت کفش را نپوشید. کفش ها برای خشک شدن کامل از رطوبت عرق به حداقل ۲۴ ساعت زمان نیاز دارند. استفاده از کفش های دارای رویه توری و چرم طبیعی که جریان هوا را ممکن می سازند، در فصول گرم سال الزامی است.

تاثیر شگفت انگیز رژیم غذایی و سبک زندگی بر بوی پا

آنچه می خورید مستقیما روی ترکیبات شیمیایی عرق شما تاثیر می گذارد. غذاهای حاوی ترکیبات گوگردی مانند سیر، پیاز، کلم بروکلی و ادویه های تند مانند کاری و زیره، پس از هضم وارد جریان خون شده و از طریق غدد عرق دفع می شوند. این ترکیبات بوی بسیار تندی دارند که حتی با شستشو نیز به راحتی از بین نمی روند. کاهش مصرف این مواد در روزهای مهم می تواند به خوشبو ماندن بدن و پاها کمک کند.

همچنین مصرف کافئین زیاد و الکل با تحریک سیستم عصبی سمپاتیک، باعث افزایش ضربان قلب و تعریق بیشتر می شود. استرس و اضطراب نیز غدد آپوکرین را فعال می کنند که ترشحات آن ها غنی از پروتئین و چربی بوده و غذای لذیذی برای باکتری ها فراهم می سازد. نوشیدن آب کافی در طول روز به رقیق شدن عرق و دفع بهتر سموم از طریق ادرار کمک کرده و غلظت مواد بودار در عرق را کاهش می دهد.

بیماری های زمینه ای؛ چه زمانی بوی پا یک زنگ خطر پزشکی است؟

در بیشتر موارد بوی بد پا با رعایت بهداشت و درمان های خانگی برطرف می شود. اما گاهی اوقات این بو نشانه یک مشکل پزشکی زمینه ای است که نیاز به مداخله دارویی دارد:

• هایپرهیدروزیس: یک اختلال ژنتیکی است که در آن غدد عرق بیش از حد نیاز بدن عرق تولید می کنند. این افراد به درمان های تخصصی مانند یونتوفورز، تزریق بوتاکس یا داروهای خوراکی ضد تعریق نیاز دارند.
• پای ورزشکاران: یک عفونت قارچی مسری است که باعث پوسته پوسته شدن، خارش شدید و قرمزی لای انگشتان می شود. درمان آن نیازمند کرم های ضد قارچ موضعی یا خوراکی است.
• کراتولیزیس حفره ای: یک عفونت باکتریایی است که در آن باکتری ها لایه شاخی پوست کف پا را تجزیه کرده و حفره های ریزی ایجاد می کنند. این عارضه بوی بسیار بدی شبیه به گوگرد دارد و حتما باید با آنتی بیوتیک های موضعی مانند اریترومایسین یا کلیندامایسین تحت نظر پزشک درمان شود.

جدول مقایسه سریع روش های درمان خانگی بوی پا

طراحی یک روتین روزانه برای پیشگیری همیشگی

برای اینکه برای همیشه از بوی بد پا خلاص شوید، باید بهداشت پا را به یک عادت روزانه تبدیل کنید. روتین زیر برای افراد دارای تعریق متوسط تا بالا پیشنهاد می شود:

• صبح: پس از بیدار شدن، پاها را با آب و صابون آنتی باکتریال بشویید. بین انگشتان را با حوله یا سشوار باد ملایم کاملا خشک کنید. مقداری نشاسته ذرت یا پودر مخصوص بوگیر پا به پاها بزنید و جوراب نخی تمیز بپوشید.
• بعد از فعالیت: اگر ورزش کرده اید یا به شدت عرق کرده اید، بلافاصله جوراب های خیس را درآورده و پاها را آبکشی کنید. هرگز با جوراب خیس در کفش نمانید.
• شب: پیش از خواب، کفش های خود را در فضای باز یا جای خشک قرار دهید. درون کفش ها جوش شیرین یا زغال فعال بریزید. پاهای خود را شسته، خشک کرده و در صورت نیاز از کرم های ضد قارچ یا مرطوب کننده استفاده کنید.

پاسخ به سوالات متداول و چالش های رایج

آیا بوی بد پا مسری است؟

خود بوی بد پا مسری نیست، اما اگر علت آن عفونت قارچی مانند پای ورزشکاران باشد، قارچ ها می توانند از طریق راه رفتن با پای برهنه در محیط های مرطوب مشترک مانند استخرها یا باشگاه ها به دیگران منتقل شوند.

چرا بوی پای من شبیه به تخم مرغ گندیده یا گوگرد است؟

این نوع بو معمولاً ناشی از باکتری های خاصی است که ترکیبات گوگردی تولید می کنند یا نشانه ای از عفونت باکتریایی کراتولیزیس حفره ای است. در این موارد درمان های خانگی ساده ممکن است جواب ندهند و نیاز به مراجعه به پزشک و دریافت آنتی بیوتیک موضعی است.

آیا استفاده از پودر بچه برای رفع بوی پا مفید است؟

پودر بچه می تواند رطوبت را جذب کرده و پاها را خشک نگه دارد، اما خاصیت ضد باکتریایی ندارد. همچنین بسیاری از پودر بچه ها حاوی تالک هستند که استنشاق طولانی مدت آن توصیه نمی شود. نشاسته ذرت جایگزین ایمن تر و موثرتری است.

بهترین زمان برای لایه برداری پا چه وقتی است؟

بهترین زمان برای لایه برداری، پس از حمام یا قرار دادن پاها در آب گرم است، زیرا پوست نرم شده و به راحتی بدون آسیب دیدن لایه برداری می شود. هرگز روی پوست خشک و سخت سنگ پا نکشید زیرا باعث ایجاد زخم های میکروسکوپی و عفونت می شود.

آیا استرس باعث بوی بد پا می شود؟

بله. استرس باعث فعال شدن غدد عرق آپوکرین می شود. ترشحات این غدد حاوی چربی و پروتئین بیشتری است و باکتری ها با تجزیه این مواد، بوی بسیار تندتر و نامطبوع تری تولید می کنند.

چگونه بوی بد کفش های چرمی را از بین ببریم بدون اینکه به چرم آسیب برسد؟

برای کفش های چرمی هرگز از شستشو با آب یا قرار دادن در فریزر استفاده نکنید. بهترین راه استفاده از اسپری های مخصوص چرم، قرار دادن کیسه های زغال فعال درون کفش و تهویه آن ها در سایه و جریان هوای آزاد است.

آیا ژنتیک در بوی بد پا نقش دارد؟

بله. تعداد غدد عرق، میزان تعریق و حتی نوع باکتری های ساکن روی پوست تا حد زیادی توسط ژنتیک تعیین می شود. افرادی که به طور ژنتیکی تعریق بیشتری دارند باید مراقبت های بهداشتی سخت گیرانه تری را رعایت کنند.

آیا بوتاکس می تواند بوی بد پا را درمان کند؟

تزریق بوتاکس به کف پاها می تواند غدد عرق را به طور موقت فلج کرده و تعریق را تا ماه ها متوقف کند. با حذف رطوبت، بوی بد نیز از بین می رود. این یک روش پزشکی موثر اما گران قیمت و نسبتا دردناک است که برای موارد شدید هایپرهیدروزیس پیشنهاد می شود.

چرا بوی پای من فقط در یک پا بیشتر است؟

این موضوع می تواند به دلیل تفاوت در میزان تعریق، وجود عفونت قارچی یا باکتریایی در یک پا، یا حتی تفاوت در کیفیت و سایز کفش و جوراب در آن سمت باشد. همچنین آسیب های عصبی موضعی نیز می توانند الگوی تعریق را تغییر دهند.

آیا کفی های نانو واقعا موثر هستند؟

بله، کفی های حاوی نانوذرات نقره یا زغال بامبو به طور علمی ثابت شده است که خاصیت ضد میکروبی دارند و با جذب رطوبت و خنثی کردن بوها، محیط درون کفش را بسیار بهداشتی تر از کفی های معمولی نگه می دارند.

جمع بندی و سخن پایانی

بوی بد پا یک سرنوشت غیرقابل تغییر نیست، بلکه یک واکنش شیمیایی و بیولوژیکی به شرایط محیطی و بهداشتی است. با درک اینکه باکتری ها برای تولید بو به رطوبت، گرما و سلول های مرده نیاز دارند، می توانید با استراتژی های دقیقی مانند خشک نگه داشتن پاها، لایه برداری منظم، تنظیم پی اچ پوست با سرکه یا جوش شیرین و ضدعفونی کردن کفش ها، این چرخه را به طور کامل متوقف کنید. انتخاب هوشمندانه جوراب های الیاف طبیعی، چرخش در استفاده از کفش ها و توجه به رژیم غذایی، حلقه های گمشده این پازل هستند. اگر با وجود رعایت تمام این موارد و استفاده از درمان های خانگی به مدت چند هفته، همچنان با بوی شدید و غیرعادی مواجه هستید، حتما به یک متخصص پوست و مو مراجعه کنید تا از نظر عفونت های قارچی یا باکتریایی مقاوم و اختلالات غدد عرق مورد بررسی دقیق قرار بگیرید.